Twee producten die sprekend op elkaar lijken, je komt het vaak genoeg tegen. Het eerste wat je te binnen schiet is dat tegenwoordig alles na wordt gemaakt.
In de muziekwereld zal worden gezegd, ‘alles wordt gekopieerd’. We leven in een remix cultuur: alles wat je maakt is gebaseerd op iets dat al bestaat. Ook in de modewereld zie je dat collecties van ontwerpers en winkelketens gebaseerd zijn op aan de ene kant, het verleden en de invloeden die daar aan te pas komen, maar daarnaast heeft de huidige tijdsgeest invloed op de kleding. Het is inderdaad een remix cultuur. Nieuw en oud wordt samen weer iets nieuws. Toch zie je dat ontwerpers, architecten of conceptontwikkelaars in een bepaalde tijdsperiode hetzelfde doen, maken en produceren. Is het dan van elkaar gekopieerd? Nee, tenzij een weinig creatief brein iets klakkeloos overneemt. Groot winkelketens als H&M en Zara hebben hier hun kracht van gemaakt. Kleding kopiëren van de catwalk en dit zo snel mogelijk in de winkel krijgen om het de consument regelrecht onder de neus te schuiven. Dus de kreet ‘beter goed gejat, dan slecht bedacht’, kom je nog vaak genoeg tegen.
Merken, creatieve bureaus of ontwerpers hebben dezelfde ideeën op een bapaald moment. Er hangen altijd tendensen in de lucht die op een moment gebeuren in de maatschappij, waardoor er een bepaalde behoefte ontstaat. Er gebeuren continue ontwikkelingen en veranderingen in de wereld, zoals op dit moment de oorlog in het Midden-Oosten en de terreurdreigingen, dat dit moeilijk geen invloed kan hebben op onze levens. Of het nou Hilde Roothart is die dit signaleert als risicobeheersing of Adjiedj Bakas die er een andere benaming aan geeft; het is en blijft iets wat gebeurt in de wereld en wat impact heeft op de maatschappij, hoe de mensen zich gedragen en waardoor consumenten behoeftes veranderen. Behoeftes waardoor iedereen op hetzelfde moment inspeelt op een tendens die in de ‘lucht’ hangt. Dit zijn ook weer de behoeftes die de neus van een trendwatcher opvangt en wat uiteindelijk doorgevoerd wordt naar de markt.
We leven in een materiele maatschappij. Alles wat we willen hebben, kunnen we ten alle tijden op iedere hoek van de straat kopen en wij vinden dit de normaalste zaak van de wereld. Dit heeft echter wel als gevolg dat de behoefte van producten, verschuift naar ideeën, talent en visie. Al onze materiele behoeftes zijn vervuld, waardoor we juist meer naar het immateriële verlangen. Aan de ene kant wordt hierdoor de virtuele wereld belangrijker en aan de andere kant komt de behoefte aan belevingen en ervaringen naar voren.
Producten zelf zijn niet meer hetgeen wat schaars is, maar juist de ontastbare dingen zoals gemak, gezondheid, vertrouwen, tijd, veiligheid, vrijheid en zekerheid. Juist die elementen waar we niet zomaar aan kunnen komen en waar we geen controle over hebben, hebben we nu zo hard nodig. De overvloed aan producten en de ellende in de wereld laat ons inzien dat je niet gelukkig wordt van het kopen van producten. Juist het gevoel dat je veilig en gezond bent of gewoon tijd hebt om iets leuks te ondernemen, laat ons smachten naar meer.
We willen ons leven perfect en onder controle hebben. Je wilt laten zien dat je er bent en een persoonlijke stempel op iets kunnen drukken. Steeds vaker worden er communities gecreëerd, zoals hyves en my space, zodat mensen naast dat ze online met elkaar kunnen communiceren en contact met elkaar kunnen houden, iets eigens en persoonlijks hebben. Zelfs interactieve virtuele werelden als ‘seconde life’ worden gelanceerd op het net, waarin mensen hun eigen ‘tweede’ leven op hun manier kunnen leven, hun eigen vrienden kunnen maken en hun eigen unieke dingen kunnen beleven. Second life is niet meer weg te denken uit de hedendaagse maatschappij. Winkelketens, merken, artiesten, universiteiten en zelfs politieke partijen doen hun intreden in het programma om mee te gaan in de virtuele werkelijkheid. Een leven waar een overvloed is aan tijd en geld, waar afstand geen probleem is en waar je je eigen, unieke leven kunt leiden. Helemaal zoals jij het wilt en waar jij zelf controle over hebt. Een wereld zonder zorgen, zodat je even kunt ontsnappen aan de werkelijkheid.
Niet voor niets schiet de een na de andere online community uit de grond. Mensen hebben behoefte om te ontsnappen aan de dagelijkse realiteit en dit kan haast niet meer door alleen een boek te lezen of voor de tv te hangen. We kunnen niet meer ontsnappen aan de werkelijkheid en worden continue geconfronteerd met onze zorgen. Je wilt er op uit trekken, dingen ondernemen. Dit is een tendens wat in de lucht hangt. Je kan je als merk of bedrijf er wel voor afsluiten, maar dan kun je niet de behoefte vervullen van de consument. Hoe deze tendens wordt opgepakt en hoe dit wordt aangeboden aan de maatschappij, wordt door elk merk anders opgepakt. Ook hierin heb je er altijd één tussen zitten die een geniaal idee heeft, die anderen kunnen overnemen. Maar de oorspronkelijke bedenker zal door zijn visie, zijn concept en zijn ambitie, overwinnen. Het zit niet alleen in het klakkeloos kopiëren van idee, alles moet het idee uitdragen.
Iets overnemen blijft altijd een mogelijkheid, maar je zult dan achter de feiten aan lopen en weinig creatief en origineel zijn. Het is van belang je ogen open te houden en op te vangen wat er in de lucht hangt. Dat is wat er speelt in de wereld en waar je met geen mogelijkheid om heen kunt. De tendensen die veroorzaakt worden door alle gebeurtenissen in de maatschappij, zorgen ervoor dat iedereen op hetzelfde moment met een idee komt. Eigenlijk best logisch. Je wilt toch in de behoefte voorzien van de mens?!